Terapia skoncentrowana na rozwiązaniach (TSR) to krótkoterminowe podejście terapeutyczne, które koncentruje się na zasobach klienta, jego celach oraz pożądanej przyszłości, zamiast na analizowaniu przyczyn problemów w przeszłości. Metoda ta uznawana jest za skuteczną w pracy z różnorodnymi trudnościami psychicznymi i rozwojowymi, a jej efektywność bywa porównywana z innymi nurtami psychoterapii przy jednocześnie mniejszej liczbie sesji.

Czym jest TSR

TSR (Solution Focused Brief Therapy) to nurt terapii krótkoterminowej nastawiony na osiągnięcie konkretnej zmiany, zdefiniowanej przez klienta, w możliwie krótkim czasie. W centrum uwagi znajduje się teraźniejszość i przyszłość oraz to, „co działa” w życiu klienta, zamiast szczegółowej analizy historii problemu.

Główne założenia podejścia

Podstawą TSR jest przekonanie, że:

• klient jest ekspertem od własnego życia i najlepiej wie, czego potrzebuje oraz jakie cele chce osiągnąć,
  
• terapia koncentruje się na zasobach, mocnych stronach i dotychczasowych sukcesach klienta, a nie na deficytach i ograniczeniach,
  
• poszukiwanie rozwiązań polega na identyfikowaniu sytuacji, w których problem jest słabszy lub nieobecny, oraz wzmacnianiu skutecznych wzorców działania.
  

Filozofia i zasady pracy

Filozofię TSR często opisuje się za pomocą prostych zasad: jeśli coś działa – warto robić tego więcej; jeśli coś nie działa – należy przestać to robić i spróbować czegoś innego; a jeśli coś się nie zepsuło – nie ma potrzeby tego naprawiać. Relacja terapeutyczna ma charakter partnerski i opiera się na szacunku, akceptacji oraz zaufaniu do kompetencji i możliwości klienta.

Techniki stosowane w TSR

W terapii skoncentrowanej na rozwiązaniach wykorzystuje się m.in.:

• pytanie o cud, które pomaga klientowi wyobrazić sobie życie po rozwiązaniu problemu oraz doprecyzować cele terapii,
  
• pytania o wyjątki, służące identyfikowaniu momentów, w których trudności były mniejsze, co pozwala odnaleźć skuteczne strategie już obecne w doświadczeniu klienta,
  
• skalowanie, przeformułowanie oraz zakładanie zmiany, które wspierają monitorowanie postępów, wzmacnianie motywacji i budowanie poczucia sprawczości.
  

Zastosowanie i skuteczność TSR

TSR znajduje zastosowanie m.in. w pracy z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi, trudnościami relacyjnymi, problemami wychowawczymi, a także w obszarze rozwoju osobistego i coachingu. Badania oraz metaanalizy wskazują, że podejście to jest co najmniej równie skuteczne jak inne główne nurty psychoterapii, przy czym pozytywne zmiany często osiągane są w relatywnie krótkim czasie.